Herfs in Blom

Wanneer die tuin ná die somer ’n bietjie moeg begin lyk, is beddingplante die vinnigste manier om dit weer tot lewe te bring. Geplant in oop kolle in die border, in groot kleurvolle groepe in tuinbeddings, of wat oor die rande van houers tuimel, sorg hierdie vrolike eenjariges onmiddellik vir seisoenale kleur. En die goeie nuus is dat kwekerye en tuinsentrums regoor die land nou propvol pragtige opsies is wat gereed is om geplant te word.

Vir hierdie artikel deel Michal Scholtz van Moorland Seedlings in Thornhill in die Oos-Kaap vier topkeuses vir herfskleur. Sy fokus op kwaliteit plantproduksie, konsekwentheid en innovasie het gehelp om die ornamentele afdeling te versterk sedert dit in 2019 by die besigheid gevoeg is.

Gazanias: helder kleur vir warm, sonnige plekke

As jy lief is vir helder, vrolike blomme en iets soek wat min moeite verg, is gazanias moeilik om te klop. Hierdie plaaslike sonliefhebbers is bekend vir hul treffende madeliefieblomme in lewendige skakerings en dramatiese patrone. In volle son maak die blomme wyd oop om hul merkwaardige tekeninge te vertoon, terwyl hulle op bewolkte dae en snags weer toemaak.

Gazanias floreer in warm, droë toestande en vaar goed in arm grond, wat hulle ’n betroubare keuse maak vir waterwyse tuine, sonnige borders en houers. Vir tuiniers wat maksimum impak met minimale moeite wil hê, is hulle ’n uitstaande keuse.

Beste variëteite om na uit te kyk:

‘Kiss’, ‘New Day’ en ‘Gazoo’ bied skouspelagtige kleurkombinasies.

Hoe om gazanias suksesvol te kweek:

• Plant in ’n plek wat 6 tot 8 uur son per dag kry.
• Gebruik sanderige, goed dreinerende grond wat met kompos verryk is.
• Gee gereeld water terwyl plante vestig, en daarna net wanneer die grond droog is.
• Voed liggies met planttyd om sterk groei aan te moedig.
• Verwyder gereeld verbleikte blomme om die plante netjies en blomryk te hou.
• In kouer streke kan hulle in houers gekweek word wat geskuif kan word as swaar ryp verwag word. Hulle verdra ligte ryp.

Bidens: maklike plante wat bestuiwers lok

Bidens is een van daardie gelukkige, vryblommende plante wat alles rondom hulle ophelder. Hul goudkleurige, madeliefieagtige blomme is ideaal om gapings in beddings en borders te vul, en die kompakte variëteite lyk ook pragtig in potte en hangmandjies.

Hierdie sonliefhebbende eenjariges groei tot ongeveer 30 cm hoog, wat hulle veral nuttig maak waar jy ’n lae, kleurvolle massa vir die koeler maande nodig het. Nog ’n bonus is dat bidens uitstekend is om bestuiwers na die tuin te lok.

Beste variëteite om na uit te kyk:

Kies ‘Bee Meadow’ en ‘Blazing’ vir geel en oranje skakerings, of ‘Pretty in Pink’ vir iets sagter en ’n bietjie anders.

Hoe om bidens suksesvol te kweek:

• Plant in volle son.
• Maak seker die grond dreineer goed.
• Gee goed water terwyl jong plante vestig.
• Sodra hulle gevestig is, is hulle hitte- en droogtebestand.
• Verwyder gereeld ou blommetjies om nuwe blomvorming aan te moedig.

Antirrhinums: klassieke gunstelinge vir beddings en ruikers

Antirrhinums, of leebekkies, word lank reeds geliefd vir hul kleurvolle blomare en kothuistuin-bekoring. Hulle is beskikbaar in beide lang en kompakte vorms en is ideaal om vertikale belangstelling en ryk seisoenale kleur in beddings, borders en houers te bring. Hulle is ook uitstekende snyblomme, sodat jy hulle ook binnenshuis kan geniet.

Hierdie geharde eenjariges presteer die beste in die koeler maande van lente en herfs, wat hulle ’n uitstekende keuse maak vir tuine wat ’n vars hupstoot nodig het wanneer temperature begin afneem.

Beste variëteite om na uit te kyk:

‘Snaptini’ is ’n dwergvariëteit wat 15–20 cm hoog word, ‘Snappy’ groei tot 20–25 cm, ‘Floral Showers’ en ‘Snapshot’ bly tussen 15–30 cm, en ‘Twinny’ word sowat 25–30 cm hoog. Hierdie groep bied ’n wye verskeidenheid blomkleure.

Hoe om antirrhinums suksesvol te kweek:

• Plant in volle son vir die beste blomvertoning.
• Verbeter die grond met baie organiese materiaal voor plant.
• Gee gereeld water om die grond klam te hou, maar nooit papnat nie.
• Dien deklaag toe om vog in die grond te help behou.
• Voer elke paar weke met ’n vloeibare plantvoedsel sodra knoppe verskyn.
• Ondersteun langer variëteite indien nodig.

Lobularia: soet geur en sagte bekoring

Lobularia, dikwels bekend as soet alyssum, is een van die mooiste vulplante vir herfsbeddings, paadjies en houers. Dit vorm ’n sagte, laaggroeiende pol wat bedek is met massas klein, geurige blommetjies in wit, pienk en pers skakerings. Dit is maklik om te kweek, blom vir maande lank, en lok veral bestuiwers soos bye.

Vanweë sy sagte, spreidende groeiwyse en lang blomseisoen werk lobularia pragtig aan die voorkant van borders, tussen ander eenjariges ingeplant, of wat oor houers hang waar die geur van naby waardeer kan word. Hierdie variëteit blom van lente reg deur tot in herfs.

Beste variëteite om na uit te kyk:

‘Easy Breezy’ en ‘Stream’ is beskikbaar in skakerings wat wissel van spierwit tot pienk en pers kombinasies.

Hoe om lobularia suksesvol te kweek:

• Plant in volle son of halfskadu.
• Gebruik ryk, goed dreinerende grond met kompos by planttyd.
• Gee gereeld water, maar vermy versuiping.
• Verwyder verbleikte blomme en voer met ’n lae-stikstof vloeibare kunsmis om herbloei aan te moedig.

Bring nuwe lewe na jou herfstuin

’n Paar saailinge beddingplante kan die gevoel van ’n tuin heeltemal verander. Of jy nou hou van die helder, sonliefhebbende prag van gazanias, die bestuiwervriendelike bekoring van bidens, die klassieke aantrekkingskrag van antirrhinums, of die geurige sagtheid van lobularia, daar is ’n herfs-eenjarige vir elke ruimte.

Plant hulle nou, hou die water op peil terwyl hulle vestig, en jy sal beloon word met weke se kleur presies wanneer die tuin dit die nodigste het.

Besoek jou plaaslike kwekery om hierdie plante te vind en kry kundige advies vir jou tuin.